Rüzgâr Türbini Kanatlarından Yüksek Performanslı Tekstil Takviyeleri
2026 itibarıyla Avrupa rüzgâr enerjisi sektörü, kullanım ömrünü tamamlayan rüzgâr türbini kanatlarının düzenli depolama alanlarına gönderilmemesini sağlamaya yönelik taahhütte bulundu. AB tarafından finanse edilen REWIND araştırma projesi, bu kompozit atıkların yeniden kullanılması ve geri dönüştürülmesi için yöntemler geliştiriyor.
Alman Tekstil ve Elyaf Araştırma Enstitüleri Denkendorf (DITF), yedi ülkeden 13 proje ortağının yer aldığı konsorsiyumda çalışmalarını sürdürüyor.
REWIND; Kullanım Ömrünü Tamamlayan Rüzgâr Enerjisi Sistemlerinde Döngüselliği Artırmak için Verimli Söküm, Yeniden Kullanım ve Geri Dönüşüm ifadesinin kısaltmasından oluşuyor. Proje ortakları, kompozit malzemelerin sökülmesi, geri dönüştürülmesi ve yeniden kullanılması için temel teknolojiler ve prosesler geliştiriyor. Projenin amacı, rüzgâr türbini kanatlarının depolama alanlarına gönderilmesi veya yakılması yerine geri dönüştürülebilir hale getirilmesini sağlamak.
Konsorsiyum, geri kazanılan malzemelerin mekanik davranışlarını %90’ın üzerinde doğrulukla tahmin edebilen bir modeli doğruladı. Bu sayede elde edilen malzemelerin elektrikli araçlar veya yalıtım malzemeleri gibi yüksek performans gerektiren uygulamalarda kullanılabilmesinin önü açılıyor.
DITF bünyesinde, proje ortakları tarafından geri kazanılan cam ve karbon elyaflardan, yeni bileşenlerde veya rüzgâr türbinlerinin onarım kitlerinde kullanılmak üzere iplik ve kumaşlar geliştiriliyor. İlk aşamada geri dönüştürülmüş elyaflar incelenerek öncelikle hangi işleme yöntemlerine uygun oldukları belirleniyor.
Araştırma ekibi iki farklı proses yaklaşımı üzerinde çalışıyor. İlk proses rotasında, geri dönüştürülmüş cam elyaflar yüksek katma değerli tekstil takviyelerine dönüştürülüyor. Bunun için elyaflar ön açma işleminden geçiriliyor, taranıyor, iplik haline getiriliyor ve ardından tek veya iki yönde takviye edilmiş kumaşlara dönüştürülüyor. Önemli ilk aşamalardan biri, yaklaşık %40 elyaf hacim oranına sahip ve otomotiv mühendisliğinde yapısal bileşenler gibi termoplastik kompozit uygulamalarında kullanılabilen geri dönüştürülmüş cam elyaf/polyamid-6 (rGF/PA6) ipliğinin geliştirilmesi oldu.
Araştırmacılar ayrıca %98’e kadar geri dönüştürülmüş cam elyaftan (rGF) oluşan bir iplik üretmeyi de başardı. Bu iplik daha sonra paralel elyaf yönelimine sahip bir dokuma kumaşın (UD kumaş) üretiminde kullanıldı. Böylece, geri dönüştürülmüş cam elyaflardan mekanik yüklere optimum şekilde uyarlanabilen, belirli yönlenmeye sahip tekstil takviye yapılarının üretilebileceği ilk kez ortaya konmuş oldu.
İkinci proses rotasında ise doğrudan rüzgâr türbini kanatlarından planlanarak elde edilen uzun elyaflı delaminasyon (LFD) bantlarının UD kumaşlara dönüştürülmesi araştırılıyor. LFD bantları, tamamen kürlenmiş geri dönüştürülmüş cam elyaf takviyeli plastikten (GFRP) üretilen yeni bir yarı mamul tekstil ürünleri sınıfını temsil ediyor. Hâlihazırda bu ara ürünlerin elyaf takviyeli kompozitler için yüksek performanslı takviye yapıları olarak ne ölçüde kullanılabileceği araştırılıyor.
Projenin ortakları arasında; AIMPLAS, TECKNIKER, IPC – Plastikler ve Kompozitler Endüstriyel Teknik Merkezi, Miljøskærm, Pforzheim Üniversitesi – Tasarım, Teknoloji, Ekonomi ve Hukuk, Alman Tekstil ve Elyaf Araştırma Enstitüleri Denkendorf (DITF), Alke Electric Vehicles, Suez Group, Bcircular, Composite Patch, R-Nanolab, CiaoTech – Gruppo PNO, AEMAC yer alıyor.
