Türk Tekstil Makine Sektörünün İhracat Gelişimi ve Beklentiler

Türk tekstil makine sektörü, global ihracat payını her geçen yıl arttırmayı başardı. 2019 yılı dağılımına göre, tekstil makine ihracatçısı ülkeler sıralamasında 10. sırada yer alan ülkemiz, toplamdan yüzde 2,9’luk pay aldı. 2020 yılında ise tekstil makine ve aksamları üreticisi firmalar, üretimlerinin yüzde 74,1’ini hedef pazarlara ihraç etti.

Türk Tekstil Makine Sektörünün İhracat Gelişimi ve Beklentiler

Türk tekstil makine sektörü, global ihracat payını her geçen yıl arttırmayı başardı. 2019 yılı dağılımına göre, tekstil makine ihracatçısı ülkeler sıralamasında 10. sırada yer alan ülkemiz, toplamdan yüzde 2,9’luk pay aldı. 2020 yılında ise tekstil makine ve aksamları üreticisi firmalar, üretimlerinin yüzde 74,1’ini hedef pazarlara ihraç etti.

Tekstil makine sektörünü temsilen 22 yıldır ülkemizde hizmet veren Tekstil Makine ve Aksesuar Sanayicileri Derneği (TEMSAD), 211 üyesi ile sektör firmalarının yüzde 85’ini çatısı altında bulunduruyor. Tekstil makine, yedek parça ve tekstil kimyasalları üretimlerini gerçekleştiren bu firmalarının tamamı yerli üreticilerden oluşuyor. Ayrıca üyelerin tamamına yakını ihracatçı firmalardır. Bunun yanı sıra 20 üyenin Ar-Ge merkezi, 4 üyenin ise tasarım merkezi bulunuyor.

Geçtiğimiz 2019 yılının sonu itibarıyla 800 milyon dolar ihracat gerçekleştiren firmaların, tekstil makine alanında oldukça geniş bir üretim alanı bulunuyor. TEMSAD’ın üye profiline bakıldığında üreticilerin yüzde 33’ü tekstil boya ve apre makineleri imal etmekte olup yüzde 24’ü ise her türlü tekstil makinelerinin yedek parçalarını imal ediyor.

Türkiye, özellikle boya, apre ve terbiye makineleri alanında, dünya genelinde önemli bir paya sahip bulunuyor. Geçtiğimiz yıl ki 800 milyon dolarlık ihracatın yaklaşık yüzde 80’ini boya ve apre makinelerinin oluşturuyor. Bunun yanı sıra yedek parça üretim ve ihracatıyla birlikte, sınırlı kapasitelerde de olsa iplik, örme, baskı ve konfeksiyon alanlarında da üretim ve ihracatlar gerçekleştiriliyor.

Türkiye, İhracatında Artış Sağlayan Ülkeler Arasında

Dünya tekstil makine ihracatı toplamı 2019 yılında 27 Milyar dolar olarak gerçekleşti. 2019 yılında küresel olarak tekstil makine talebi azalmış olup önde gelen ihracatçı ülkelerin birçoğu ihracatlarında kayıplar yaşadı. Buna mukabil Çin ve Japonya gibi uzak doğu ihracatçılarının tekstil makine ihracatlarını, küresel daralmaya rağmen arttırdığı görüldü. Yine aynı şekilde Türk tekstil makine sektörü de ihracatında artış sağlayan ülkeler arasında yerini aldı.

Ayrıca Türk tekstil makine sektörü, global ihracat payını her geçen yıl arttırmayı başardı. 2019 yılı dağılımına göre, tekstil makine ihracatçısı ülkeler sıralamasında 10. sırada yer alan ülkemiz, toplamdan yüzde 2,9’luk pay aldı. Böylece Türk makine sanayisi içerisindeki tüm alt ürün gruplarında, kendi alanında en fazla ihracat payına sahip olan sektör, Türk tekstil makine sektörü oldu.

Yıllık bazda bakıldığı zaman, Türkiye’nin her dönemde ihracatını arttırma başarısını yakaladığını ifade edilebilir. Her yıl ortalama yüzde 20 ihracat artışı yaşayan Türk tekstil makine sektörü, 2020 yılı içerisinde tüm dünyada, tüm sektörleri etkileyen Covid-19 salgının getirdiği etkiler neticesinde, ihracatında yüzde 7 düşüş yaşadı. 2020 yılının sonu itibarıyla beklenen ihracat kaybı, 2019 yılına göre ortalama yüzde 7 olup 740 milyon dolar olarak gerçekleşmesi tahmin edildi.

Avrupalı tekstil makine temsilcilerinin (VDMA, ACIMIT gibi) açıkladıkları ihracat rakamlarına bakıldığı zaman, 2020 yılında yüzde 25 ile yüzde 30 aralığında bir ihracat kaybı yaşadıkları görüldü.

Avrupa’da yaşanan tekstil makine ihracat kaybına göre Türk tekstil makine ihracatçıları, pandemi şartlarına göre yüzde 7 ile oldukça makul bir düzeyde ihracat kaybı yaşadığı görülüyor. Pandeminin getirdiği zorlu şartlara rağmen hedef pazarların bir kısmında ihracat artışları da yaşandığı görüldü. Tekstil makine ve aksamları üreticisi firmalar, üretimlerinin yüzde 74,1’ini hedef pazarlara ihraç etti.

2020 yılında üreticilerin en çok ihracat gerçekleştirdiği ilk 5 ülke sırasıyla şöyledir: Özbekistan, Bangladeş, Pakistan, İran ve Mısır.

2001 yılından beridir, her yıl ihracatını arttıran Türk tekstil makine sektörü, Covid-19 etkisiyle ilk defa bu yıl yaklaşık yüzde 7’lik bir ihracat kaybı yaşadı.

Tekstil Makine İthalatındaki Son Gelişmeler

2019 yılında 1,2 milyar dolar olan tekstil makine ithalatının, ülkemizdeki tekstil yatırımları ile doğru orantılı olarak 2020 yılında ortalama yüzde 50’lik bir artış ile yıl sonunda 1,8 milyar dolar olması bekleniyor.

Ülkemize, 2020 yılı içerisinde tekstil makine ithalatı gerçekleşen ilk 5 ülkenin sıralaması şu şekilde oldu: Çin, Almanya, İtalya, Belçika ve Japonya.

İlk defa Çin, Avrupalı ülkelerin önüne geçerek birinci ithalat gerçekleştirdiğimiz ülke konumuna yükseldi. Ürün detaylarına bakıldığında da hemen hemen her tekstil makine ürün grubunda ülkemizdeki ithalat payını arttırdığı görüldü.

2020 yılında, geçtiğimiz yıla göre en fazla ithalatı gerçekleşen ürünler büyüklük sırasına göre; elyaf hazırlama / iplik makineleri, örgü makineleri ve dokuma makineleri olarak gerçekleştirildi. Bu ürünlerde pandemiye rağmen, yüzde 100’lerin üzerinde ithalat artışı yaşandığı tespit edildi.

2020 yılında her ne kadar yatırımlara bağlı olarak ithalat artmış olsa da yerli tekstil makine kullanım oranı da geçtiğimiz yıllara göre bir miktar arttı. Ancak maalesef yatırım teşvik belgeleri ile ithal makinelerin vergi oranlarının sıfırlanması, yerli makine tercihlerine finansman konusunda yeterli düzeylerde destek alınamaması gibi sebeplerle yerli üreticiler zorluklar da yaşadı. Bunun yanı sıra dünya ile rekabet edebilir düzeyde teknoloji geliştiren ve dünya tekstil pazarlarında her geçen yıl payını daha da arttıran yerli üreticilerin ürünlerine karşı, yabancı marka ürün takıntısı veya algısının da tekstil sanayicilerince kırılması ve döviz sermayesinin yurt dışına aktarılmasının önüne geçilmesi de ülkemiz sanayisi için oldukça önemli bir husustur.

İhracattaki Yol Haritası

Tekstil makine sektörünün ihracatını, her yıl düzenli olarak arttırmasındaki önemli unsurlardan biri, dünya tekstil sanayi eğilimlerini ve bölgesel fırsatları yakından takip etmesidir. TEMSAD, 18 farklı ülke tekstil kurumları ile iş birliği anlaşmalarına sahip olmasının getirdiği avantajlar ile ülkemiz tekstil makine sektörünü, dünyanın önemli pazarlarında tanıtabilme imkânlarına sahip oldu.

Bu bağlamda yeni iş birliklerinin geliştirilmesi, tekstil yatırımlarının artması beklenen coğrafyalardaki etkinliğin arttırılması ve bu bölgelerde üyeler ile yoğun tanıtıcı faaliyetler gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Global rakamlardan ve araştırma raporlarından takip edildiği üzere, Afrika ve Güney Amerika ülkelerinde tekstil üretimlerinin artış trendinde olduğu ve bu coğrafyaları da içeren bir bütünsel vizyon ile ihracat payını her geçen yıl arttırmak, TEMSAD’ın hedefleri arasında yer alıyor. Derneğin, yakın dönem ihracat hedefi ise ihracatımızı 1 milyar doların üzerine çıkarmaktır.

TEMSAD, önümüzdeki süreçte, global tekstil makine sektöründe, teknoloji dönüşüm trendlerinde de önemli ölçüde yer almayı hedefliyor. Su tüketiminde hassasiyetlerin arttığı ve çevresel etkilerin daha ön planda olduğu önümüzdeki dönemde, buna uygun teknolojilerin geliştirilmesi tüm üreticiler için önemli hale gelebilecek.

Pandemi İle Birlikte Medikal Ürünlerin Önemi

Dünyada ve ülkemizde hızla yayılan Covid-19 salgını, tüm sektörleri olumsuz etkilediği gibi yeni üretim alanlarına da kapı araladı. Bu süreç içerisinde en çok ihtiyaç duyulan medikal ürünlerin başında gelen maskelerin üretimi konusunda da ülkemiz oldukça güçlü bir adaptasyon sağladı.

Tekstil sektöründe faaliyet gösteren önemli firmaların, medikal ürünler için gerekli olan nonwoven kumaşları önemli ölçüde üretebildikleri görüldü. Ayrıca N-95 gibi yüksek filtreleme özellikli maskelerde kullanılan spunbond ve meltblown kumaşlar da ülkemizde önemli ölçüde; İstanbul, Gaziantep, Kahramanmaraş gibi bölgelerde üretiliyor.

Mevcut salgın sürecinde maske üretimleri önem kazanmış olup bu alanda yıllardır üretim yapan firmaların yanı sıra birçok yeni firma da maske üretimine başladı. Üretim kapasitelerinin arttırılması için birçok ithal maske makinesi ülkemize gelmiş olup bunların birçoğu Çin’den getirtildi.

Özellikle normal piyasa değerlerinin çok üzerinde ücretlerle (30-40 bin dolarlık makineler, 100 bin dolarlara ithal edildi.) ithal edilen maske makinelerinin muadili yerli makineler de önem kazandı.

TEMSAD üyelerinin de içerisinde bulunduğu maske makineleri üreticisi 40 adet firma olduğu tespit edildi. Otomatik ve yarı otomatik olmak üzere maske imalatı yapabilen makineler, ülkemizde kısa sürede üretildi ve hem iç piyasaya hem de dış piyasaya arz edildi.

COMMENTS