Türkiye’nin İlk Yüzde 100 Yerli Brode Makinesi Satışa Hazır, Müşterisini Bekliyor
Turkuaz Elektromekanik firması, tekstil sektörü için tasarlayıp ürettiği Türkiye’nin ilk % 100 yerli ve milli brode makinesi ‘Nakkaş TR 20’yi tamamladı. Piyasada bulunan muadili makinelerden daha fazla avantaja sahip olan makine ilk müşterilerini bekliyor.
Tekstil makineleri arasında; mekanik, elektronik ve yazılım olarak en karmaşık ve en zor olanlarından biri hiç kuşkusuz brode makineleridir. Yüzlerce mekiğin 600 devir hızda atılmasını sağlayacak bir mekanizmayı kurmak hiç kolay olmasa gerek. Belki de bu yüzden brode makinesi dünya genelinde sadece İsviçre’de üretiliyordur, Türkiye’de ise bugüne kadar hiçbir firma üretmeyi bile denememiştir.
Dünyada ve Türkiye’de ‘Brode makinesi üretmek zor iş’ algısını üç Türk mühendis yıktı. Onlar Turkuaz Elektromekanik firmasının Genel Müdürü olan Makine ve Elektronik Yüksek Mühendisi Selim Küçükateş, Ar-Ge Müdürü Makine Yüksek Mühendisi Mehmet Bayraktutar ve Finans / Üretim Müdürü Volkan Yıldız. Turkuaz, dünyada sadece İsviçre’de üretilen brode makinesini; mekaniği ve yazılımı % 100 yerli olacak şekilde Türkiye’de üretmeyi başardı.
Küçükateş, ‘Neden Brode makinesi? sorusunun cevabını şöyle açıklıyor: “Türkiye’nin tekstil ürünleri konusunda dünya ile rekabet edecek düzeyde insan, deneyim, bilgi ve tasarım gücü var. Ancak firmalar tekstilde ihracattan kazandıkları bütün geliri, ithal ettikleri makinelere aktarıyorlar. Bu işe başlarken Türkiye’nin 20 yıllık brode makinesi ithalat rakamlarında her ay 20 makinenin alındığını gördük ve 2011 yılında Türk tekstil sektörü için brode makinesi yapmaya karar verdik.”
3 yıl süren Ar-Ge çalışmaları sonucunda tasarlanmaya başlayan makine, testler sonucu ortaya çıkan eksikleri giderilerek bugünkü nihai haline kavuştu. Küçükateş ve Bayraktutar’ın hiçbir yerden teknik olarak destek almadan tüm parçalarını kendileri tasarlayıp üreterek geliştirdikleri brode makinesi için bir mühendislik harikası diyebiliriz.
“Mekik Tahrik Sistemimiz Avrupalı Üreticilere İlham Verdi”
Makineyi muadillerine kıyasla daha basit ve sade yapmaya önem verdiklerini söyleyen Selim Küçükateş; “Piyasada 150 yıla yakın süredir çalışan brode makinelerinin nakış mantığını koruyup kendi mekanizmalarımız ile yeni bir makine geliştirdik. ‘Türk Kafası’ adını verdiğimiz mekik tahrik sistemimiz Avrupalı brode makinesi üreticilerine bile ilham verdi.” diyor.
‘Nakkaş TR 20’ tamamlandıktan sonra denemeler için Adapazarı’nda brode üreten bir fabrikaya kuruldu. Brode sektöründe, zor desen olarak tabir edilen işlemeleri, makinemiz üzerinde denediğimizde dışarıdan destek aldığımız kontrolör kâfi gelmedi. Böylelikle zor desenleri bile büyük bir başarıyla yapan mükemmel bir kontrolör ekibimiz tarafından geliştirildi.
Peki ‘Nakkaş TR 20’ makinesi kullanıcılarına ne tür kolaylıklar sunuyor? Dokunmatik ekranlı PC ve gelişmiş yerli yazılım, kurma ve sökme kolaylığı, gövde üzerine iki uçta konumlandırılmış elektronik kumanda dolabı, otomatik iğne tekrarlama düzeni, kolay iğne değişimini sağlayan iğne tespit düzeneği, kolay mekik değişimi, sessiz çalışan kam kutuları ve uzun ömürlü mekik tahrik sistemi sunduğu kolaylıklardan bazıları.
Parça sayısı azaltılan Nakkaş TR 20, Söküm ve Takım Kolaylığı Sunuyor
Makinenin sunduğu iğne tespit düzeneği söküm ve takım kolaylığı sağlıyor. Düzenek, makine üzerindeki yüzlerce iğnenin hiçbir takım kullanmadan tek bir parmak hareketi ile sökülüp takılabilmesini gerçekleştiriyor. Aynı şekilde iğnelerin raport edilmesi için tasarlanan patentli iğne delici seçici mekanizması, sürekli hava tahriğine ihtiyaç duymadan çok basit bir mekanizma ile çalışıyor. Böylece parça sayısı azalan makine kolayca sökülüp takılabiliyor.
Küçükateş ve Yıldız, birçok denemeden sonra nihai haline getirdikleri brode makinesine çok güveniyor. “Müşterilerimizi ikna edebileceğimiz en önemli donemiz; makinemize olan güvenimiz” diyen Küçükateş şöyle devam ediyor: “Tasarım ve üretim gücümüz bizim en büyük avantajımız. Öyle ki makinenin bazı özel amaçlı sensörlerine kadar kontrol ve bütün mekanik tasarımı bize ait. Makinemizin işleme hızı muadili makinelerle eşit seviyede. Yedek parça uygunluğu, kullanım kolaylığı, sağlamlığı, güçlü servis desteği, kaliteyle beraber fiyat uygunluğu, tüm makinelerimizi sürekli güncelleyeceğimiz yerli yazılım desteğimizle sektörde ön plana çıkacağız. Ayrıca tasarım ve yazılımımızı firmamız bünyesinde gerçekleştiriyor olmamız dışarıya bağımlılığımızı azaltıyor.”
Çift taraflı pamuk ipliği kullanabiliyor
‘Nakkaş TR 20’ ekibinde olan Yazılım Geliştirme Uzmanı ve Sezginler Brode’nin Sahibi Cenk Muharrem Sezgin, brode makinesinin en önemli avantajlarından birinin de dokuma kalitesi olduğunu söylüyor. Nakkaş TR 20’den çıkan desenleri farklı fabrikalarda çalışan brode ustalarına gösterdiklerini anlatan Sezgin; “Ustalardan genelde; ‘Bu desenin hangi makineden çıktığını anlamıyoruz.’ şeklinde geri dönüşler alıyoruz.” diyor. Sezgin, çift taraflı pamuk ipliği ile desen çalışabilen Nakkaş TR 20’nin kullanıcılarını büyük maliyetlerden kurtaracağını söylüyor ve ekliyor: “Büyük firmalar nihai ürünün doğal görünmesini ve % 100 pamuktan üretilmesini istiyor. Ancak üreticiler arkada pamuk ipliği kullanmaktan kaçınıyor, çünkü makine durma süresi çok fazla oluyor. Bu nedenle firmalar arkada polyester iplik kullanıyor. Önce polyester ipliği boyuyorlar, sonra pamuk ipliğini boyuyorlar. Bu da maliyet kaybına neden oluyor. Biz Nakkaş TR 20’de çift taraflı pamuk ipliği kullanabiliyoruz.”
“Yedek Parçadan Değil, Makine Satışından Kazanç Sağlamayı Hedefliyoruz”
Turkuaz Elektromekanik, Nakkaş TR 20’yi geliştirirken yedek parçadan değil, makine satışından kazanç sağlama hedefiyle yola çıkmış. Bu nedenle makineyi arızalanmayacak ve yedek parçaya gereksinim duymayacak şekilde geliştirmeye gayret ediyorlar. Oldu ki yedek parçaya ihtiyaç duyulan bir arıza yaşandı, o zaman yüksek kâr gözetmeksizin arızayı giderip, müşteriyi memnun edeceklerinin garantisini veriyorlar. Hatta garanti süresi içinde makineden kaynaklı sorunların tümünü de üstlenecekler.
“Makinemizi dünyaya tanıtacak cengaverlere ihtiyacımız var”
Türk tekstil üreticisini büyük maliyetlerden kurtaracak bir makine tasarlayan ekip, brode üreticilerinin makinelerine sahip çıkmasını bekliyor. Yıldız; “Biz ilk makinemizi yaparken Tübitak’tan cüzi bir miktar dışında kimseden destek almadık ve bu aşamaya kadar getirdik. İkincisini de ürettiğimiz makinemiz, seri üretime hazır halde ancak seri üretime geçiş aşamasında ciddi desteğe ihtiyacımız var. Bu makineyi yapmaya devam edecek arkadaşlarla ortak olmak istiyoruz. Onu dünyaya tanıtacak ve yatırım yapacak cengaverlere ihtiyacımız var. Ama ne olur kimse bize ‘Bu makineyi bize maliyetinin altına satın, bir deneyelim’ demesin.” ifadelerini kullanıyor.
Devletinde yerli makine üreticilerine destek olabileceği bazı yöntemler bulması gerektiğini düşünen Yıldız şunları söylüyor: “Çünkü Türkiye’yi ayağa kaldıracak yegâne şey; üretim. Üretim desteklenmezse bizim gibi üretmeye hevesli küçük üreticilerde ticarete yönelecek. Makineyi alacak yatırımcıya düşük faizli, uzun vadeli kredi imkânı sunulabilir. Örneğin Özbekistan pamuk üretiminde önde gelen ülkelerden biri. Pamuğu ham sattıklarında 1 lira kazanıyorlarsa pamuk ipliğini nakışa çevirdiklerinde 10 lira kazanırlar. Türkiye, Özbekistan’a bir çıkarma yapsa ve oranın hükümetine yerli brode makinemizi tanıtsa, siz bu makineyi alacak olan firmalarınıza düşük uygun faizli kredi verseniz diye teklifte bulunsa hem Özbekistan hem de Türkiye kazanır. Biz makine satan konumuna onlarda daha ucuza kaliteli makine alır konuma gelir.”
Interview: Dilek Hayırlı
